گفت وگو با مهدی باقریان

 دبیر اولین کنفرانس بین المللی روابط عمومی
 

پس از 55 سال از تاسیس روابط عمومی در ایران ، اولین کنفرانس بین المللی روابط عمومی در 6 و 7 بهمن سال جاری  به مدت دو روز در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار شد .
جشن 55 سالگی روابط عمومی در ایران با برگزاری اولین کنفرانس روابط عمومی در ایران مصادف شده است.
در این اجلاس تعداد 19 نفر از صاحب نظران و متخصصان تراز اول روابط عمومی ایران و جهان شرکت داشتند. به همین مناسبت گفت و گویی  با مهدی باقریان دبیر کنفرانس و مدیر موسسه کارگزار روابط عمومی انجام داده ایم که در پی می آید:

چرا اولین کنفرانس بین المللی روابط عمومی پس از 55 سال در ایران برگزار شد؟
 این کنفرانس با کوشش جمعی از علاقه مندان به روابط عمومی توسط بخش خصوصی برگزار شد.
 دلیلش هم این است که مدت ها این احساس به وجود آمده بود و ما درصدد هستیم بستر و زمینه یک حرکت جدی را ایجاد کنیم که بعداً بتوانیم از آن در جهت اعتلای حرفه روابط عمومی در ایران استفاده کنیم. البته امسال با توجه به عدم وجود تجربه و آشنایی و همچنین موانع مختلف ، متاسفانه آن طور باید و شاید نتوانستیم هماهنگی های لازم را انجام دهیم. اما اعتقاد داریم که در این نشست ارزشمند علمی برای نخستین بار جامعه روابط عمومی دور هم جمع بودند و نشان دادند که روابط عمومی نبض جریان ساز جامعه است و به راحتی نمی توان از کنار آن گذشت.

ضرورت برگزاری کنفرانس بین المللی روابط عمومی در چه بود؟
 یکی از مشکلات روابط عمومی های ایران، نگاه آکادمیک و تئوریک صرف  به روابط عمومی است. بسیاری از مدیران روابط عمومی فکر می کنند روابط عمومی به معنای پشت میز نشستن است. این کنفرانس کمک کرد تا نگرش به روابط عمومی تغییر کند. در یک سال اخیر از طریق ارتباطات بین المللی و پیشرفت روابط عمومی ها ، احساس شد که نیاز داریم شوکی به روابط عمومی ایران وارد شود تا فرهنگ روابط عمومی در جامعه نهادینه شود.
مضاف بر این که نگرش مسوولین و مدیران روابط عمومی بیشتر تبلیغی است و باعث عقب ماندگی در این بخش شده است. این کنفرانس می خواست این ویروس نگرشی را ضعیف کند و بستری ایجاد کند تا نگرش تبلیغاتی نسبت به روابط عمومی از بین برود.

هدف از برگزاری این کنفرانس چه بود؟
این کنفرانس با هدف توسعه و ترویج نگرش تخصصی و علمی به روابط عمومی و ارتقاء دانش مسوولان، مدیران، کارشناسان و دانشجویان و سایر علاقه مندان در زمینه روابط عمومی ، ایجاد فضای هم اندیشی و تعامل بین متخصصین و دست اندرکاران حرفه روابط عمومی و انتقال تجربیات برگزار گردید.
همچنین مشارکت در جنبش و روند جهانی شدن روابط عمومی که یک بحث جدید و فراگیر است، مشارکت برای دستیابی به یک استاندارد جهانی واحد و حرفه ای که روابط عمومی های ما به شدت از آن رنج می برند و بهره گیری هوشمندانه از ابزارهای مدرن برای ایجاد و تغییرات گسترده در روابط عمومی سنتی از دیگر اهداف برگزاری این کنفرانس بود.
اعتلای حرفه دانش روابط عمومی، نشر و گسترش دانش روابط عمومی، بررسی و تبیین راهبردهای بستر سازی و گسترش کاربرد روابط عمومی جهانی در ایران ، آشنایی با سیستم ها و متدهای نوین روابط عمومی و ارایه آخرین تجربیات و دستاوردهای این رشته از جمله اهدافی بود که فکر می کنم با بازخوردهایی که که از بخش های و قشرهای مختلف دریافت کردیم تا حدود زیادی به آن دست یافته باشیم.

اهمیت برگزاری این کنفرانس را شامل چه موضوعاتی می دانید؟
برگزاری  اولین کنفرانس روابط عمومی در سطح بین المللی پس از 55 سال از تأسیس این نهاد مدنی در کشور کاری در خور توجه و امری مهم محسوب می شود.
شاید شرایط فعلی روابط عمومی ایران که فضای کاملاً سنتی با تأسی از نظام مدیریتی بر آن حاکم گردیده است، طلب می کرد تا با اتکاء به اصل نیاز و ضرورت محملی برای گریز از وضعیت موجود فراهم ساخت و در واقع نیاز به عنوان اولین انگیزه برای ضرورت برگزاری این کنفرانس مد نظر قرار گرفت.

آیا کنفرانس توانست در تغییر نگرش سنتی به روابط عمومی ها موثر باشد؟
به طور کلی در زمینه های توسعه نیافتگی روابط عمومی دو نظریه وجود دارد. یک نظریه، کلان نگر است. حاملان این نظریه معتقدند اگر سیستم باز باشد روابط عمومی هم در جایگاه خود قرار خواهد گرفت و هدف، رضایت مردم خواهد شد.
البته نظریه خوبی است چون همه کارهای بزرگ، منشاء آرمانی داشته اند. اما این نظریه شکل تکامل یافته تری از نظریه مدینه فاضله فارابی و شهر خدا سن توماس است. دلیلش هم این است که نمونه خارجی آن تاکنون در طول تاریخ وجود نداشته است و اگر هم منظور، کشورهای پیشرفته غربی است باید گفت که هر چه سیستم بازتر باشد ابزارهای کنترل هم بازتر و مدرن تر می شوند.
به عنوان مثال، چامسکی می گوید که جامعه آمریکا یک جامعه ترس زده است. پرسشی که در این جا مطرح می شود این است که این پدیده ترس را چه کسانی و یا چه شرکت ها و سازمان هایی در افکار عمومی و جامعه آمریکا نهادینه کرده اند؟ جز رسانه ها و شرکت های روابط عمومی، کسی دیگر قادر به این کار نبوده و نخواهدبود. البته عکس آن را هم می توان مثال زد. لذا نفس وجود سیستم باز، متضمن آزادی و قرار گرفتن روابط عمومی در جایگاه واقعی خود نمی تواند باشد.
نظریه دیگر، مبتنی بر «وضع موجود» است و پرسشی که حاملان آن مطرح می کنند این است که در وضع موجود چه کار باید کرد؟ در وضع موجود، چه نسخه ای می توان برای پیشرفت و اعتلای حرفه روابط عمومی تجویز کرد؟ آیا باید تا ایجاد یک سیستم باز، دست روی دست گذاشت و تسلیم شرایط موجود شد؟ در همین راستا می توان علل و دلایل توسعه نیافتگی را جستجو کرد و برای درمان آن نسخه پیچید.
معمولا یکی از دلایلی که حاملان این نظریه در توسعه نیافتگی روابط عمومی مطرح می کنند نگرش مدیران سازمان ها از یک طرف و مدیران روابط عمومی از طرف دیگر است. عدم درک وجود ذهنی و فلسفی روابط عمومی، سیستم آموزشی فرسوده و مواد درسی کهنه، عدم وجود صلابت و شجاعت، محافظه کاری و فقدان امنیت شغلی و روزمرگی از علل اصلی عقب ماندگی روابط عمومی است.
به همین دلیل اعتقادم این است که برگزاری کنفرانس های بین المللی در ایجاد خودباوری در جامعه روابط عمومی کشور موثر است.
این کنفرانس فرصتی بود برای آگاهی و بستری بود برای تعامل و تبادل و شروعی بود برای حرکت در مسیر علمی و عملی صحیح ، برای گریز از جهل و نداری و گوشه گیری و پنهان کاری تا رسیدن به شرایط مناسب روابط عمومی و مشارکت در فرآیند جهانی شدن: و این را می شد در وجود تک تک همکاران حس و درک کرد.

 هزینه های این کنفرانس چگونه تامین شده است؟
در ایران همایش ها، کنفرانس ها ، کنگره ها و سمپوزیوم های بسیاری برگزارمی شود اما معمولا برای شرکت در این سمینارها وجه قابل توجهی دریافت  نمی شود. به همین سبب کنفرانس بین المللی روابط عمومی را می توان متمایز و متفاوت توصیف کرد.
هزینه شرکت در کنفرانس برای شرکت کنندگان آزاد 100 هزار تومان در نظر گرفته شده بود. برای ثبت نام دانشجویان و اعضای هیأت علمی نیز 70 هزار تومان تعیین شده بود.
نکته متمایز دیگر این است که به شرکت کنندگانی که به طور کامل در جلسات و سخنرانی های کنفرانس حضور داشتند گواهی نامه به امضاء رییس انجمن جهانی روابط عمومی اعطا می شود .
 با این حال، ما با برگزاری این کنفرانس متحمل هزینه های زیادی شدیم و هم اکنون به لحاظ مضایق مالی تحت فشار قرار داریم اما با رایزنی هایی که در حال انجام است امیدواریم که مشکل حل شود. مطمئنا هیچ یک از این فشارها، ما را از راهی که برای اعتلای حرفه روابط عمومی و در نهایت، خدمت به مردم که هدف غایی و فلسفی هنر هشتم برگزیده ایم باز نخواهد داشت.

بسیاری از دانشجویان ارتباطات نسبت به زمان برگزاری این کنفرانس ( 6 و 7  بهمن) و تداخل آن با امتحانات دانشجویان گله دارند؟ چرا چنین زمانی انتخاب شده است؟
در این کنفرانس بیشتر مدیران  و کارشناسان روابط عمومی شرکت داشتند. کارشناسان، مدیران و متخصصان روابط عمومی، ارتباطات، تبلیغات، فناوری اطلاعات ، صنایع ، مدیریت و سایر علاقمندان اعم از دولتی و خصوصی از مخاطبین اصلی کنفرانس هستند. در حال حاضر 70 درصد از شرکت کنندگان از مدیران روابط عمومی ها هستند. گرچه از حضور دانشجویان دراین کنفرانس استقبال می کنیم. انشاءالله این مشکل در سال آینده رفع خواهد شد.

در مورد زمینه های تخصصی کنفرانس توضیح بدهید؟
   این کنفرانس فراخوان مقاله نداشته و بیشتر به صورت مدعو بوده است. به طورکلی 19 زمینه تخصصی برای کنفرانس در نظر گرفته شده بود که به نظر مناسب بود.
اهداف و استراتژی های  روابط عمومی ، روابط عمومی الکترونیک، مبارزات و چالش های روابط عمومی ، ارتباطات و تبلیغات، آموزش نحوه شرکت در رقابت های  جوایز بین المللی  روابط عمومی، روابط عمومی و آینده، روابط عمومی و منابع انسانی، روابط عمومی و چالش های هزاره سوم، روابط عمومی از دیدگاه مدیران دستگاه های اجرایی،  روابط عمومی بین المللی و ... از جمله این زمینه ها بودند.

چه تعداد از سخنرانان داخلی در این کنفرانس حضور داشتند؟
از میهمانان داخلی دکتر معتمدنژاد، دکتر محسنیان راد، دکتر علی اکبر جلالی، دکتر اصغر کیا، دکتر محمدرضا رفیعی، و ... در این کنفرانس سخنرانی کردند.

ازسخنرانان خارجی چه کسانی در این کنفرانس حضور داشتند؟
لولا زقلمه، رییس انجمن جهانی روابط عمومی در سال 2006 با موضوع نقش روابط عمومی در پپشرفت یک کشور در این کنفرانس حضور داشتند. جیدا آیدده عضو هیأت مدیره انجمن بین المللی روابط عمومی با موضوع چالش های روابط عمومی در این کنفرانس شرکت کردند.
خانم فسون ددهایپر ( مجری پروژه زعفران و برنده جایزه طلایی روابط عمومی و سازمان ملل متحد) با موضوع چگونه  روابط عمومی از بازاریابی حمایت می کند و مرال اگمن در این کنفرانس حضور داشتند. پروفسور علی عاطف بیر معاون رییس دانشکده ارتباطات دانشگاه آناتولی با موضوع ارتباطات و تبلیغات سخنرانی کردند. دیو رابینسون معاون اجرایی شرکت هیل و نولتون در منطقه خاورمیانه با موضوع اهداف و استراتژی های روابط عمومی و ریچارد لینینگ عضو هیات مدیره انجمن بین المللی روابط عمومی با موضوع «روابط عمومی بین المللی» سخنرانی کردند.
همچنین هارون سگیج، پروفسور کنستانتین از رومانی و برخی شخصیت های دیگر در کنفرانس حضور داشتند.

منشور بین المللی آتن که در این کنفرانس چاپ و منتشر شد چیست؟
منشور اخلاقی بین المللی روابط عمومی که با نگاه به تعالی انسان و حرکت در مسیر رعایت کرامت انسانی و اصول اخلاقی تدوین گردیده است، می تواند به عنوان زبان مشترک برای روابط عمومی بین المللی باشد.
در این منشور صداقت و وفاداری به عنوان یک اصل برای روابط عمومی در جلب اعتماد مراجعه کنندگان و مخاطبان یاد گردیده و روابط عمومی را از تعهد غیر اخلاقی و ریاکارانه که شان انسانی و صداقت را خدشه دار می سازد بر حذر می دارد. تمام اعضای سازمان های بین المللی روابط عمومی با عضویت در انجمن بین المللی روابط عمومی موظفند که پایبندی خود را به یک الگوی بین المللی اصول اخلاقی، که بخشی از آن مبتنی بر منشور سازمان ملل است اعلام دارند.
همچنین همزمان با برگزاری اولین کنفرانس بین المللی تمهیدات لازم جهت  عضویت جامعه روابط عمومی ایران در انجمن بین المللی روابط عمومی مهیا می شود.

اگر ممکن باشد در مورد برنامه های جانبی کنفرانس هم توضیحاتی بدهید.
یکی از برنامه های جانبی کنفرانس، چاپ و انتشار منشور بین المللی روابط عمومی بود که در سال 1965 در آتن به تصویب رسید. برگزاری نمایشگاه که البته در حد ایده آل نبود به هر حال در یک فضای محدود بر پا شد.
پایه گذاری تندیس دکتر حمید نطقی پدر روابط عمومی نوین ایران یکی از برنامه های جالب کنفرانس بود که اجرا شد. برای نخستین بار این جایزه به دکتر معتمدنژاد، استاد میرسعید قاضی و استاد کاظم متولی اهداء شد.
مراسم اهداء لوح سپاس به خانواده مرحوم سیروس پارسا از همکاران و یاران صدیق جامعه روابط عمومی خیلی باشکوه بود و امیدواریم این سنت نیکو در جامعه روابط عمومی کشور نهادینه شود. البته برنامه های دیگری هم بود که انشاءا... در سال آ ینده پررنگ تر اجرا خواهد شد.

در پایان اگر مطلب خاصی دارید بیان کنید.
چند نکته لازم است در پایان خدمت شما عرض کنم. پیام رییس جمهور به کنفرانس روابط عمومی یک نقطه عطف بود که در عمر 55 ساله روابط عمومی سابقه نداشت.
ایجاد بستر مناسب برای نهادینه کردن فرهنگ روابط عمومی و شناساندن جایگاه آن به افکار عمومی به میمنت برگزاری این کنفرانس فراهم شد. حضور متوالی و مستمر در صدا و سیما و رسانه ها، سخنرانی رییس بزرگ ترین رسانه کشور و پخش مستقیم آن از شبکه های مختلف، اختصاص گزارش ویژه شبکه دوم سیما به موضوع روابط عمومی، برنامه پرتو و سایر برنامه ها و انعکاس اخبار و گزارش های مختلف همه و همه به مناسبت برگزاری این کنفرانس فراهم شد.
ایجاد خودباوری یکی از دستاوردهای این کنفرانس است که امیدواریم همه این ها سبب اعتلای حرفه روابط عمومی در کشور عزیز مان ایران شود. انشاء ا...